Kunsthaus Hamburg li bajarê Hamburgê yê Almanyayê mazûvaniya pêşangeha taybet a Melîke Kara ya bi navê Whispers (Pistepist) dike. Pêşangeha ku di 5ê Hezîranê de vebûye û heya 23ê Tebaxa 2026an berdewam dike, di çarçoveya 9emîn Triennale der Photographie Hamburg de wekî yek ji 11 pêşangehên ku li heşt saziyên cuda yên bajêr tên pêşkêşkirin tê organîzekirin. Whispers a ku Anna Nowak kuratoriya wê dike, qonaxeke nû ya xebata hunerî ya Kara nîşan dide; xebatek ku tê de têkiliyên di navbera fotografê, wênesaziyê û cihê de lêkolîn dike.
Melîke Kara, ku di sala 1985an de li Bensbergê ji dayik bûye û niha li Kölnê dijî, di xebata xwe ya navdîsîplînî ya li ser wênesaziyê bingehkirî de bi perçeyên fotografan, materyalên organîk û enstalasyonên taybet ên ji bo cihan re dixebite. Kara xwendekara Rosmarie Trockel bû li Akademiya Hunerê ya Düsseldorfê, û berhemên wê li gelek saziyên navneteweyî yên navdar wekî Yuz Museum, Şanghay; WIELS, Bruksel; Kölnischer Kunstverein, Köln; Carnegie Museum of Art, Pittsburgh; Kunst Halle Sankt Gallen; Museum De Fundatie, Zwolle; û Schirn Kunsthalle Frankfurt hatine pêşandan.
Melike Kara, Whispers, Installation view, Kunsthaus Hamburg-Hamburg, 2026, Photo: Jaewong Kim
Mîrateya Kurdî ya Kara û arşîva wê ya fotografan a ku ji sala 2014an ve diafirîne, yek ji xala bingehîn a Whispersê pêk tîne. Hunermend vê arşîva ku bi bîra kesane û kolektîf re girêdayî ye, di enstalasyona xwe ya mezin û taybet bi cih re ya ku ji bo Kunsthaus Hamburgê amade kiriye de, bi materyal û destwerdanên cihêreng ji nû ve vedigerîne ser masê. Di yek ji destwerdanên herî berbiçav ên pêşangehê de, Kara ji bo cara yekem wêneyên di arşîva xwe ya fotografan de dişewitîne û xweliya ku ji wan derdikeve dike beşek ji enstalasyonê. Ev rûbirûbûna di navbera fotografê, wênesaziyê, xweliyê, materyalên organîk û cihê de bingeha cîhana madî ya ku Whispers di qada pêşangehê de ava dike pêk tîne.
Ji Arşîvê ber bi Veguherînê: Cîhana Madî ya Whispers
Têkiliya ku Kara bi fotografê re ava kiriye, di Whispersê de ne bi parastina dîmenekê, lê zêdetir bi veguherîna dîmenê re tê diyarkirin. Di berhemên xwe yên berê de, destwerdanên hunermendê li ser rûyê fotografan yekbûna dîmenan dişikand û rêbazek diafirand ku têgihiştina arşîvê dixiste nav lêpirsînê. Birîn, li ser hev anîn an jî jêbirina hin beşan bi destwerdanên kîmyewî, nîşan dida ku agahiya ku dîmen dihewîne nikare her dem bi tevahî were parastin. Di Whispersê de ev pêvajo hîn pêştir tê birin: dîmen êdî ne tenê tê guhertin, lê bi awayekî fîzîkî vediguhere madeyeke din.
Melike Kara, Whispers, Installation view, Kunsthaus Hamburg-Hamburg, 2026, Photo: Jaewong Kim
Melike Kara, Whispers, Installation view, Kunsthaus Hamburg-Hamburg, 2026, Photo: Jaewong Kim
Telweya qehweyê yek ji materyalên herî kesane yên vê hawîrdorê ye. Kara telweyê bi kevneşopiya fala qehweyê ya dapîra xwe re girêdide. Bi vî awayî, pratîkeke rojane û malbatî dibe beşek ji cîhana materyalên pêşangehê. Lê telwe li vir tenê wekî referanseke çandî nayê bikaranîn; şopa ku li ser erdê û di nav cihê de dihêle, sînorên di navbera wênesazî û mîmariyê de jî nediyar dike. Veguhastina torta ku piştî vexwarina fîncanek qehwe dimîne bo qada pêşangehê, dihêle ku materyalekî ji jiyana rojane veguhere beşek ji berhema hunerî.
Nebat jî têkiliya enstalasyonê ya bi demê re bi awayekî rasterast dide ber çavan. Berevajî tabloyekê an fotografekê ku wekî tiştekî temamkirî tê dîtin, nebat bi mezinbûn û guherînê re demsazî cuda nîşan dide. Ji ber vê yekê baxçeyê di Whispersê de ne tenê sêwiraneke cihê ye; ew wekî avahiyeke ku madeyên bi lez û pêvajoyên cihêreng diguherin di heman hawîrdorê de tîne cem hev dixebite. Bêtengeriya xweliyê, herikîna avê û mezinbûna nebatan di heman cihî de demkîbûnên cuda li kêleka hev tînin.
Melike Kara, Whispers, Installation view, Kunsthaus Hamburg-Hamburg, 2026, Photo: Jaewong Kim
Av, hêmana herî hereketî ya vê avahiyê ye. Ava ku ji dîwaran ber bi jêr ve diherike û li hin deveran dicive, sînorên di navbera tabloyan û erdê de sabît nahêle. Ava ku carinan zelal û carinan jî tarî xuya dike, têgihiştina me ya li ser cihê bi berdewamî diguherîne. Li vir tablo sînorên wê hebûna xwe ya wekî rûyek ku tenê lê tê nerîn derbas dike û vediguhere rûyek ku av di nav re diherike û bi materyalên derdora xwe re dikeve têkiliyê. Ev rewş dihêle ku têkiliya di navbera dîmen û madîbûnê de, ya ku di xebata wênesaziyê ya Kara de roleke bingehîn dilîze, li seranserê qada pêşangehê belav bibe.
Melike Kara, Whispers, Installation view, Kunsthaus Hamburg-Hamburg, 2026, Photo: Jaewong Kim
Di vê xalê de agir û av du hêzên madî yên Whispersê ne ku her çend dijberî hev xuya dikin, lê hevdu temam dikin. Agir fotografê ji dîmenekê vediguherîne xweliyê û bi vî awayî madîbûna temsîlê diguherîne; av jî bi tevgera xwe li ser rûyan, cihê bi berdewamî ji nû ve diafirîne. Dema ku mezinbûna nebatan û torta ku telweya qehweyê li pey xwe dihêle li van tê zêdekirin, qada pêşangehê vediguhere hawîrdoreke ku pêvajoyên cihêreng ên çêbûn û hilweşînê tê de bi hev re pêk tên. Li vir materyal ne tenê têgeh an wateyên diyarkirî temsîl dikin; ew bi taybetmendiyên xwe yên fîzîkî jî demkîbûna pêşangehê û ezmûna mekanî ya mêvanan şekil didin.
Photo: Studio photo, 2025 © Melike Kara, Photo: Şirin Şimşek
Ev pêkhateya madî, têkiliya ku Whispers bi mîrateya Kurdî re datîne rasterast naxe nav sembolên çandî; berevajî vê yekê, ew derfetê dide ku mirov di ser pêvajoyên veguhestin û veguherînê re bifikire. Veguherîna telweya qehweyê ya ji pratîkeke malbatî bo materyalekî pêşangehê, derbasbûna fotografê ji dîmeniyê bo xweliyê, û bûyîna arşîvê beşek ji enstalasyoneke mekanî nîşan dide ku mîrateya çandî ne yekbûneke sabît e ku bêyî guherîn tê veguhestin. Kevneşopiyek, dîmenek an jî arşîveke malbatê, li şûna ku her gav bi heman awayî ji nifşekê bo nifşeke din were veguhestin, di her veguhestinê de dikare bikeve nav çarçoveyeke nû û formeke madî ya nû.
Ji ber vê yekê, di pêşangehê de mijarên nasname û aidiyetê ne bi temsîlkirina rasterast a hin îmajên taybet ve, lê bi van pêvajoyên veguherînê ve tên lêkolînkirin. Her çend raboriya kesane û çandî ya Kara ji bo enstalasyonê xaleke referansê ya zelal be jî, Whispers vê yekê venaguherîne çîrokeke temamkirî ya nasnameyê. Berevajî vê, ew mirov davet dike ku bifikire ka mîrateyek çawa tê veguhestin, kîjan beşên wê tên parastin, kîjan diguherin û di şert û mercên nû de çawa ji nû ve wateyên nû distînin. Li vir têkiliya pêşangehê bi temaya “Alliance, Infinity, Love – In the Face of the Other” (Hevpeymanî, Bêdawîtî, Evîn – Rû bi Rûyê Yê Din) ya 9emîn Triennale der Photographie Hamburgê re jî zelal dibe. Enstalasyona ku ji arşîveke kesane dest pê dike, li şûna ku aidiyeta çandî wekî kategoriyeke girtî û neguherbar pêşkêş bike, ew wekî qadeke têkiliyê ya ku bi rûbirûbûn û veguherînan re ji nû ve tê avakirin vedibêje.
Melike Kara, Whispers, Installation view, Kunsthaus Hamburg-Hamburg, 2026, Photo: Jaewong Kim
Whispers bi vî awayî pêkhateyekê ava dike ku ji arşîva fotografan dest pê dike lê bi fotografê re sînordar namîne. Dîmen dibe xwelî, tablo li ser erd û dîwaran belav dibe, telweya qehweyê ji jiyana rojane tê nav qada pêşangehê, av di navbera rûyan de diherike, û nebat jî di nav demê de berdewam dibin ku mezin bibin. Veguherîna bingehîn ya Kara jî li vir pêk tê: arşîv êdî ne tenê koleksiyoneke ku boriyê diparêze ye; ew vediguhere mekaneke zindî ku madeyên, demkîbûn û ezmûnên cihêreng di wê de tên cem hev.
Melike Kara in her Köln studio, 2018.
Melîke Kara (*1985, Bensberg, Almanya) hunermendek e ku di nav medyayên cihêreng de dixebite û bi taybetî li ser wênesaziyê hûr dibe. Di xebata xwe de, ew bi pirsên têgihiştinê, madîbûnê û veguherînê re eleqedar e û van mijaran di nav têkiliya dîmen û cihê de lêkolîn dike. Ji bilî wênesaziyê, Kara bi perçeyên fotografan, materyalên organîk û rêkûpêkên li ser bingeha enstalasyonê yên ku di nav avahiyên mekanî yên piralî de tên cemhevkirin jî dixebite. Kara li Akademiya Hunerê ya Düsseldorfê xwend û li cem Rosmarie Trockel perwerdeya xwe girt. Berhemên wê di asta navneteweyî de li gelek saziyên navdar hatine pêşandan; di nav wan de Yuz Museum, Şanghay (2018); WIELS Centre for Contemporary Art, Bruksel (2020); Kunstverein Göttingen (2020); Kölnischer Kunstverein, Köln (2021); Carnegie Museum of Art, Pittsburgh (2022); Kunst Halle Sankt Gallen (2023); Kunstverein für die Rheinlande und Westfalen Düsseldorf, Düsseldorf (2023); Museum De Fundatie, Zwolle (2023); Philara Foundation, Düsseldorf (2023); û Schirn Kunsthalle Frankfurt (2024) hene. Ew niha li Kölnê dijî û dixebite.
info@firezz.com
Yorumlar (0)