İsveç’in Örebro kentinde düzenlenen uluslararası çağdaş sanat etkinliği Kamu sanat bienali OpenART, 2026 edisyonunda 30’dan fazla sanatçının kamusal alanda gerçekleştirdiği çalışmaları bir araya getiriyor. 13 Haziran’da başlayan ve 6 Eylül 2026’ya kadar devam eden OpenArt 2026, Örebro’nun kent merkezindeki meydan, park, cadde ve diğer kamusal alanları çağdaş sanatın sergileme alanlarına dönüştürüyor. Programda, Magic Carpets ile OpenArt arasındaki rezidans programı kapsamında Örebro’da geliştirilen The Garden of Fragments adlı çalışmasıyla Almanya merkezli çağdaş Kürt sanatçı Bahzad Sulaiman da yer alıyor.
The Garden Of Fragments Bahzad SULAIMAN VG Bild Kunst, Bonn 2026 ©Sofie Isaksson
1991 yılında Suriye’nin kuzeydoğusundaki Rmelan’da doğan ve 2016’dan bu yana Almanya’da yaşayan Bahzad Sulaiman, görsel sanat, performans ve enstalasyon alanlarında üretim yapıyor. Sanat eğitimine Orta Düzey Uygulamalı Sanatlar Enstitüsü’nde başlayan Sulaiman, ardından Şam’daki Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde heykel eğitimi aldı. Mekân, hareket ve beden arasındaki ilişkiler üzerine çalışmalarını Şam’daki Yüksek Dramatik Sanatlar Enstitüsü’nde sahne alanında sürdürdü. 2019 yılında Saarbrücken’deki Hochschule der Bildenden Künste Saar’da Performans ve Enstalasyon alanında yüksek lisansını tamamladı. Bu eğitim geçmişi, sanatçının heykeli, beden, mekân ve zamanla ilişki kuran genişletilmiş bir alan olarak ele alan pratiğinin oluşumunda belirleyici oldu. Sulaiman’ın çalışmalarında hafıza, kimlik, ekoloji ve yerinden edilme meseleleri, gündelik yaşamdan seçtiği nesneler, performanslar ve mekâna özgü yerleştirmeler aracılığıyla araştırılıyor.
The Garden Of Fragments Bahzad SULAIMAN VG Bild Kunst, Bonn 2026 ©Sofie Isaksson
OpenArt 2026 kapsamında sunduğu The Garden of Fragments adlı çalışmasında Sulaiman, eski buzdolapları, ocaklar ve çamaşır makineleri gibi ev eşyalarını bitkilerle bir araya getirerek kamusal alanda bir yerleştirme oluşturuyor. Örebro’nun Stortorget meydanında konumlanan çalışma, sanatçının daha önceki üretimlerinde de görülen gündelik nesnelerin yeni bir bağlam içinde yeniden işlevlendirilmesi yaklaşımını sürdürüyor. 14 Haziran’da gerçekleştirilen performansta ziyaretçiler, Sulaiman’ın eşliğinde yerleştirmeye bitkiler dikerek eserin oluşumuna katıldı. Sulaiman’ın çalışması, bu yönüyle OpenArt’ın kamusal alanı, izleyici ile eserin karşılaşma ve üretim alanı olarak ele alan yapısıyla da ilişki kuruyor.
Sulaiman’ın The Garden of Fragments adlı yerleştirmesi, Babil’in Asma Bahçeleri’ni ve Prenses Semiramis efsanesini çağdaş bir kamusal sanat bağlamında yeniden düşünür. Ancak burada bahçe, insan müdahalesi, tüketim kültürü ve ekolojik dönüşüm arasındaki gerilimin maddi bir karşılığıdır. The Garden of Fragments, eski buzdolapları, ocaklar ve çamaşır makineleri gibi elektrikli ev aletleri ile bitkileri bir araya getiren büyük ölçekli bir kamusal alan yerleştirmesi olarak oluşturuluyor. Bu nesnelerin kullanım ömürlerini tamamladıktan sonra atık haline gelmelerini çalışmanın kavramsal başlangıç noktalarından biri olarak ele alır. Nesneler işlevlerinden koparılarak yeniden bir araya getirilir ve aralarından yükselen bitkilerle birlikte teknoloji ile doğanın birbirine eklemlendiği yeni bir yapı oluşturur. Magic Carpets’ın proje metninde de belirtildiği üzere, bu karşılaşma “atık ve yaşam”, “teknoloji ve doğa” gibi karşıtlıkları bir araya getirerek yeniden kullanım ve toplumsal dönüşüm üzerine düşünmeye açılır.
The Garden Of Fragments Bahzad SULAIMAN VG Bild Kunst, Bonn 2026 ©Sofie Isaksson
Bu dönüşüm, Sulaiman’ın gündelik ev eşyalarına yüklediği hafıza değerini görünür kılar. Sanatçı, elektrikli ev aletlerini kullanım işlevleri üzerinden, yaşanmışlığın sessiz tanıkları ve bir tür arşivsel varlık olarak ele alır. Bu yaklaşım, bakım, tüketim, gündelik rutinler ve kişisel hafızanın maddi izlerini taşıyan nesnelerin kullanım dışı kaldıklarında dahi yaşamla kurdukları ilişkinin sürdüğünü varsayar. Örebro’daki Magic Carpets rezidansı sırasında toplulukla yürütülen çalışmada ise bu ilişki özellikle buzdolabı üzerinden somutlaşır. Sulaiman, buzdolabını ev yaşamının hafıza taşıyıcılarından biri olarak ele alırken, üzerine iliştirilmiş fotoğraflar, okul programları ve ödenmemiş faturalar gibi gündelik izlerin bu nesneyi kişisel yaşamın küçük bir arşivine dönüştürdüğüne dikkat çeker. Rezidansın son aşamasında Ung Arena topluluğuyla birlikte katılımcıların kendi fotoğraflarını, notlarını ve ürettikleri işleri atılmış bir ev aletinin içine yerleştirmeleri, nesnenin kişisel ve kolektif hafızanın taşıyıcısı olarak yeniden işlevlendirilmesini sağlar.
Bu bağlam, The Garden of Fragments’ın nesne ile yaşam arasındaki ilişkisini daha belirgin hale getirir. Atılmış buzdolapları, çamaşır makineleri ve ocaklardan oluşan yapı, basitçe atığın sanat eserine dönüştürülmesine dayanmaz; gündelik hayatın maddi kalıntılarının yeniden okunmasına dayanır. Sulaiman bu nesneleri, işlevlerini yitirmiş teknolojik araçlar olmaktan çıkararak hafıza, tüketim ve toplumsal dönüşüm üzerine düşünmenin maddi taşıyıcılarına dönüştürür. Nesnelerin çatlaklarından ve açıklıklarından yükselen bitkiler ise bu maddi kalıntıları yaşamla yeniden ilişkilendirir; böylece eser, teknoloji ile doğa, tüketim ile yeniden üretim, atık ile yaşam arasındaki karşıtlıkları aynı yapısal bütünlük içinde bir araya getirir.
The Garden Of Fragments Bahzad SULAIMAN VG Bild Kunst, Bonn 2026 ©Sofie Isaksson
Bahçenin kendisi de bu nedenle, kullanım dışı ev aletleriyle sürekli dönüşen bir yapı olarak düşünülebilir. Bitkilerin metal gövdelerin açıklıklarından ve çatlaklarından ilerlemesi, işlevini yitirmiş nesnelerin içinde yeni bir yaşam alanının ortaya çıkmasını sağlar. Burada doğa, teknolojinin karşısına yerleştirilen saf ve dışsal bir güç değildir; insan tarafından üretilmiş, kullanılmış ve terk edilmiş maddi çevrenin içinden yeniden ortaya çıkar. Sulaiman’ın pratiğinde önemli bir yere sahip olan “işlev ve başarısızlık” arasındaki gerilim de burada görünür hale gelir: Bir nesnenin işlevini yitirmesi, başka bir anlam ve kullanım biçiminin başlamasıdır.
Bu açıdan The Garden of Fragments, sanatçının kişisel ve kolektif hafıza, zorunlu yerinden edilme ve aidiyet meseleleriyle ilgilenen pratiğiyle de ilişki kurar. Sulaiman kendi sanat pratiğini hafıza, yerinden edilme ve dönüşüm deneyimleriyle ilişkilendirirken, bu açıdan eser, Sulaiman’ın kendi pratiğinde ele aldığı yerinden edilme ve aidiyet meseleleriyle birlikte düşünülebilir. Örebro’da atık ev eşyalarının bir araya getirilmesi ve bitkilerle yeni bir yaşam alanına dönüştürülmesi, ekolojik bir yeniden kullanımı, kopmuş parçaların başka bir bağlamda yeniden bir araya gelmesi üzerine bir düşüncedir. Bahçe burada geçmişin korunmuş bir temsili olmaktan çok, parçalanmış olanın yeni bir bütünlük içinde yeniden örgütlenebileceği bir alan olarak ortaya çıkar. Bu yaklaşım, Sulaiman’ın sanatın “dinleme” alanı olabileceğine ilişkin düşüncesiyle de örtüşür: Sanatçı izleyiciyi, atılmış nesnelerin, bedenlerin ve görünmez toplumsal sistemlerin taşıdığı hikâyeleri yeniden düşünmeye davet eder.
Photo credit: © Christoph Holz
Bahzad Sulaiman (*1991) Almanya'da yaşayan ve çalışan Kürt-Suriyeli bir sanatçıdır. Disiplinler arası uygulaması, heykeli genişletilmiş bir alan olarak araştırıyor ve beden, nesne, ses ve mekan arasındaki ilişkileri araştırıyor. Çalışmaları, çağdaş yaşamın tüketim ve maddi kültür sistemleri tarafından nasıl şekillendiğini eleştirel bir şekilde inceleyerek kimlik, hafıza, teknolojik altyapı ve ekolojik dönüşüm sorularını ele alıyor.
Görsel, performatif ve kurulum tabanlı ortamlarda çalışan Süleyman, heykelsel formu statik nesnelerin ötesinde yeniden yorumluyor. İnsan vücudunu kinetik bir heykel olarak kavramsallaştırıyor ve elektrikli ev aletlerine zaman, kullanım ve insan varlığı izleri içeren heykel arşivleri olarak yaklaşıyor. Dönüşüm süreçleri aracılığıyla, bu nesneler hafıza ve algının mekansal taşıyıcıları olarak yeniden etkinleştirilir.0
Son yıllarda heykel dilini ışık ve ses gibi maddi olmayan malzemeleri içerecek şekilde genişletti. Bestecilerle işbirliği içinde, heykel ortamlarını harekete geçirmek için opera sesi de dahil olmak üzere akustik unsurları entegre ediyor. Bu maddi olmayan bileşenler, sabit formları istikrarsızlaştırır ve heykelin zamansal ve somutlaştırılmış bir deneyim haline geldiği sürükleyici enstalasyonlar ve performanslar yaratır.
Süleyman önce Orta Düzey Uygulamalı Sanatlar Enstitüsü'nde ve daha sonra Şam'daki Güzel Sanatlar Üniversitesi'nde heykel okudu. Mekansal dinamikleri ve hareketli bedenler ile inşa edilmiş ortamlar arasındaki ilişkiyi daha fazla keşfetmeye çalışan Şam'daki Yüksek Dramatik Sanatlar Enstitüsü'nde sahne çalışmalarına devam etti. 2019 yılında Almanya'nın Saarbrücken kentindeki Hochschule der Bildenden Künste Saar'da Performans ve Enstalasyon alanında yüksek lisans derecesini tamamladı.
2021'den 2022'ye kadar, yönetmen Peter Sellars tarafından mentorluk yaptığı Festival d'Aix-en-Provence'da Avrupa Opera Akademileri Ağı enoa'nın bir üyesiydi. 2022'de Berliner Festspiele Theatertreffen Uluslararası Forumu'na katıldı ve Regionalverband Saarbrücken Kültür Ödülü'nü aldı. 2023'ten 2025'e kadar yönetmenlik kategorisinde Akademie Musiktheater heute'nin bir üyesiydi.
Süleyman, Art Omi Residency (New York, ABD), Schloss Wiepersdorf Residency (Almanya), Bijloke Residency, Boghossian Foundation – Villa Empain ve DOLERS Residency (Belçika), Kultur Ensemble art residency (İtalya), Magic Carpets art residency (İsveç), OASiS art residency (Macistan), “7THEX” ARTISTIC RESIDENCY (Portekiz, İtalya ve Almanya), Fonds Darstellende Künste (Almanya), Stiftung Kunstfonds (Almanya), Look Up rezidansy (İngiltere ve Almanya), Akademie der Künste (Almanya), LIBERTY Creative Europe Programı (İngil
Disiplinlerarası çalışmaları, Saarland Müzesi - Moderne Galerie, Kunsthalle Mannheim (Almanya), Unna'daki Uluslararası Işık Sanatı Merkezi, Işık Sanatı Bienali EVI LIGHTS (Almanya), Kamu sanat bienali OpenART (İsveç), Festival d'Aix-en-Provence (Fransa), LUNA Işık Sanatı Festivali (Hollanda), Işık Sanatı Bienali EVI LIGHTS (Almanya), São Paulo'daki Esponja Kültür Evi (Brezilya), Museum Friedland Müzesi (Almanya), Journeys Festival International (İngiltere), Penticton Sanat Galerisi (Kanada), SPARTE 4, Saarländisches Staatstheater (Almanya), Museum Stübing (Avusturya) ve Belçika, İtalya, ABD, Portekiz, Litvanya, Bulgaristan, İspanya, Suriye ve Türkiye.
Yorumlar
00