Gara RASUL

Gara Rasul (1955–2023); Kerkük doğumlu Kürt ressam, sanat eleştirmeni, sanat kuramcısı ve yazardır. 1955 yılında Kerkük’te dünyaya gelen Rasul, sanat eğitimine Bağdat Güzel Sanatlar Akademisinde başlamıştır. Daha sonra Almanya’ya giderek Köln Üniversitesinde modern sanat estetiği ve sanat tarihi alanlarında yüksek lisans yapmış ve yaşamının önemli bir bölümünü Köln’de sürdürmüştür. Sanatçının yaşamı, Kürt coğrafyasında yaşanan siyasal ve toplumsal kırılmalarla yakından ilişkili olmuştur. Kendi anlatımına göre köyünün yakılması üzerine dağlara kaçmak zorunda kalan Rasul, burada iki arkadaşıyla birlikte bir sanat atölyesi kurmuş; daha sonra İran’daki bir mülteci kampında bulunduğu dönemde de elverişsiz malzemelerle resim yapmayı sürdürmüştür. Türkiye üzerinden Almanya’ya geçen sanatçı, Köln’e yerleşerek sanatsal ve düşünsel çalışmalarına burada devam etmiştir. Rasul’ün resim pratiğinde soyutlama, renk, katman ve yüzey kavramları önemli bir yer tutmaktadır. Özellikle akrilik boya ve karton kullanarak gerçekleştirdiği çalışmalarında hafıza ve mekân olguları öne çıkmaktadır. Memories and Places(Anılar ve Mekânlar) başlıklı çalışmaları, bu yaklaşımın en önemli örneklerinden biridir. Sanatçının eserleri, Almanya ve Kürdistan’daki çeşitli sergilerde izleyiciyle buluşmuştur. 1990 yılında Viyana’daki Afro-Asya Enstitüsünde düzenlenen çağdaş Kürt resmi sergisinde Daro, Rasul Faeq ve Nehroo Schauki ile birlikte eserleri sergilenmiştir. Haziran 1991'de Almanya’daki Kunstverein Röderhof’ta Gara Rasul – Mensch in Schwarz başlıklı kişisel sergisini açmıştır. 1992 yılında ise Almanya’nın Aschaffenburg kentindeki Jesuitenkirche ile Galerie der Stadt Aschaffenburg tarafından hazırlanan Irakische Künstler im Exil (Sürgündeki Iraklı Sanatçılar) sergisinde ve sergi kataloğunda Ola Daro, Jaza Farig, Ali Mazal, Nehro Schauki ve Talib ile birlikte yer almıştır. Daha sonraki yıllarda da Almanya ve Kürdistan’ın çeşitli kentlerinde sergiler düzenleyen Rasul’ün, kariyeri boyunca yüzlerce sergiye katıldığı veya kişisel sergi açtığı aktarılmaktadır. 2017 yılında Köln’de, mültecilerin sanat ve medya temsillerini konu alan Die Sprache der Bilder: Flucht in Kunst und Medien projesi kapsamında sanatçının Menschenbild in Blau serisinden bir eseri açık artırmaya sunulmuştur. Ayrıca Aachen’deki Atelierhaus’ta düzenlenen Wie wir in den Wald hineinrufen başlıklı sergide, Rasul’ün Bilder aus der Erinnerung (Hatıralardan Görüntüler) serisinden çalışmaları da yer almıştır. Bu çalışmalarda sanatçı; çocukluğundan izler taşıyan toprak, kil, taş, kül, toz ve petrol gibi maddi çağrışımları soyut manzara biçimleri aracılığıyla ele almıştır. Rasul, ressamlığının yanı sıra sanat yazarı ve eleştirmeni olarak da üretimlerde bulunmuş; Kürtçe ve Arapça dillerinde sanat üzerine kitaplar kaleme almıştır. 2004 yılında bir grup Alman uzmanla birlikte Süleymaniye’ye dönerek yerel sanatçılar ve öğrencilerle çalışmalar gerçekleştirmiştir. Gara Rasul, 14 Mayıs 2023’te Almanya’da 68 yaşındayken hayatını kaybetmiştir. Erbil’deki Ala Center for Cultural and Artistic Development tarafından düzenlenen anma etkinliğinde sanatçının yaşamını konu alan bir belgesel gösterilmiş ve eserleri üzerinden bir anma programı gerçekleştirilmiştir. Rasul’ün sanatsal üretimi; hafıza, mekân, göç, kimlik ve tarihsel deneyimlerle ilişkili soyut bir resim anlayışı etrafında şekillenmiş, sergileri ise Kürt sanatının Almanya ve Avrupa’daki görünürlüğünü sağlayan önemli kanallardan biri olmuştur.